Türkiye'de, özellikle büyük şehirlerdeki kiralık konut piyasasında endişe verici yeni bir uygulama yaygınlaşıyor. Ev sahipleri, standart kira sözleşmelerine ek olarak, kiracılardan her kira dönemi için ayrı ayrı senet imzalamalarını istiyor. Hukukçular, bu durumun kiracılar için ciddi mali tuzaklar barındırdığı konusunda net bir uyarıda bulunuyor.

Yüksek enflasyonist baskı, uzun süren tahliye davaları ve kira bedellerinin zamanında ödenmemesi gibi endişeler, mülk sahiplerini alacaklarını güvence altına almak için alternatif yollara itiyor. Bu nedenle, kira sözleşmesiyle birlikte her ay için ayrı bir borç senedi talep etme eğilimi artış gösteriyor. Ancak bu yöntem, kiracıyı hukuken iki ayrı borç altına sokuyor: Biri kira sözleşmesinden doğan kira borcu, diğeri ise senetten kaynaklanan nakdi borç.

Hukuk Uzmanı Av. Ali Güvenç Kiraz'a göre, bu çifte borçlanma durumu, kiracının ödeme güçlüğü çekmesi halinde çok ciddi sonuçlar doğurabilir. Ev sahibi, hem kira sözleşmesine dayanarak tahliye ve alacak davası açabilir hem de elindeki senetleri doğrudan icraya koyarak çok daha hızlı bir tahsilat süreci başlatabilir. Bu durum, kiracıyı savunmasız bırakarak ağır maddi kayıplara yol açma potansiyeli taşıyor.

Av. Kiraz, bu tür taleplerin Türk Borçlar Kanunu’nun belirlediği sınırları aştığını ve hukuken geçersiz sayılabileceğini vurguluyor. Ancak bir senedin kira ödemesi için teminat olarak alınmasının geçerli olabilmesi için, bu durumun kira sözleşmesinde veya taraflar arasında imzalanan ek bir protokolde açıkça belirtilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Kiracıların bu tür bir tuzağa düşmemesi ve haklarını koruyabilmesi için imzalanacak senet üzerinde bazı kritik ifadelerin yer alması hayati önem taşıyor. Senet metninde mutlaka şu bilgilere yer verilmelidir:

• Hangi kira sözleşmesine istinaden verildiği
• “Teminat senedi olduğu” ve “ciro edilemeyeceği” ibaresi
• Kira borcu ödendiğinde senedin hükümsüz kalacağı notu

Bu bilgilerin eksik olması, senedin bağımsız bir borç belgesi olarak kötü niyetli kişilerce kullanılma riskini artırır. Uzmanlar, kiracıların senet içeren herhangi bir anlaşmayı imzalamadan önce mutlaka bir hukuk danışmanından destek alması ve tüm belgeleri dikkatle okuması gerektiğini önemle belirtiyor.