Okullarda öğle arası nöbet uygulaması yeniden tartışma konusu olurken, öğretmenlerin bu görevle ilgili hangi yasal haklara sahip olduğu merak ediliyor. Mevzuatta yer alan hükümler, çalışanların dinlenme hakkının korunması gerektiğini açık şekilde ortaya koymaktadır. Anayasa dinlenme hakkını güvence altına alıyorTürkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 50. maddesinde “Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.” ifadesi yer alıyor. Aynı zamanda Anayasa’da angarya yasaklanarak, çalışanlara karşı karşılıksız ve kesintisiz yükümlülükler getirilemeyeceği vurgulanıyor. Konuyla ilgili olarak evrensel hukuk ne diyorÖte yandan Anayasa’nın 90. maddesi gereği yürürlüğe konulan uluslararası sözleşmeler de kanun hükmünde sayılıyor. Birleşmiş Milletler’in Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi’nin 7. maddesi ise çalışanların makul çalışma saatleri ve dinlenme aralarına sahip olması gerektiğini belirtiyor. Öğle arası memurlar için yasal haktır657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 100. maddesi, günlük çalışma saatleri içinde öğle dinlenmesini memurlar açısından bir hak olarak düzenliyor. Bu hüküm, kamu çalışanlarının gün içinde ara vermeden çalıştırılamayacağını ortaya koyuyor. Yönetmelikte “dinlenme süresi” vurgusuİlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 44. maddesi, tekli eğitim yapılan okullarda öğle arasında verilen nöbet görevlerinin öğretmenlerin dinlenme süreleri dikkate alınarak dönüşümlü ve dengeli biçimde planlanmasını zorunlu tutuyor. Söz konusu dilekçe nasıl yazılacak?Bahsi geçen dilekçenin metni tam olarak aşağıdaki gibi olmalıdır …..…………………..…..İLK/ORTAOKULU/LİSESİ MÜDÜRLÜĞÜNE Okulunuzda ……………….. Öğretmeni olarak görev yapmaktayım. Okulumuzun tam gün eğitim yapması sebebiyle nöbetçi olduğum günlerde tarafıma tüm gün nöbet görevi verilmektedir. Ancak bu durum, gün içinde beslenme ve dinlenme gibi en temel ve insani ihtiyaçlarımı dahi karşılayamadığım için mağduriyetime neden olmaktadır. Bilindiği üzere, T.C. Anayasası’nın 90. Maddesinin son fıkrası uyarınca, usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. 6.12.1966'da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen ve 3 Ocak 1976 itibariyle yürürlüğe giren "Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi" nin “Adil ve uygun işte çalışma şartları” başlıklı 7. maddesinde; "Bu Sözleşmeye Taraf Devletler herkese adil ve elverişli şartlarda çalışma hakkı tanır. Bu şartlar aşağıdaki hakları güvence altına alır: d) Dinlenme, çalışma arası, çalışma saatlerinin makul ölçüde sınırlandırılması ile ücretli yıllık izin ve resmi tatillerde ücret verilmesi." denilmiştir. T.C. Anayasası’nda angarya yasaklanmıştır. Anayasamızın “Çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlıklı 50. Maddesinde ise; “Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.” hükmüne yer verilmiştir.657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Günlük çalışma saatlerinin tesbiti” başlıklı 100. Maddesinde de; “Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca, illerde valiler tarafından tesbit olunur.” hükmüne yer verilerek, memurlar için öğle dinlenme süresi bir yasal hak olarak düzenlenmiştir. Buna göre, dinlenme hakkı gerek Anayasamızda ve gerekse ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış ve ayrıca angarya yasaklanmıştır. Tam gün nöbet tutan öğretmenler olarak bizler de diğer çalışanlar gibi gün içinde yemek, çay gibi ihtiyaçlarımız sebebiyle ya da dinlenmek ve ibadet etmek için belli bir zamana ihtiyaç duymaktayız. Bu ihtiyaçlarımızın giderilebilmesi için günlük çalışma süresi içerisinde çalışmaya ara verme zorunluluğu bulunmaktadır. Beslenme, dinlenme ve ibadet gibi en temel ve insani ihtiyaçlarımızı karşılama hakkı verilmeksizin tüm gün nöbet görevi verilmesi yasal ve adil değildir. Ayrıca, İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 44.Maddesinin 4. Fıkrasında ‘’ (Değişik:RG-10/7/2019-30827) İlköğretim kurumlarında; okulun bina ve tesisleri ile öğrenci mevcudu, yatılı, gündüzlü, (Değişik ibare:RG-14/10/2023-32339) tekli veya ikili eğitim yapma gibi durumları göz önünde bulundurularak okul müdürlüğünce düzenlenen nöbet çizelgesine göre öğretmenler (Değişik ibare:RG-14/10/2023-32339) tekli eğitim yapan okullarda gün süresince, ikili eğitim yapan okullarda ise kendi devresinde nöbet tutarlar. Ayrıca (Değişik ibare:RG-14/10/2023-32339) tekli eğitim yapılan okullarda öğle arasında yapılan nöbet görevi nöbetçi öğretmenlerin dinlenme süreleri göz önünde bulundurularak dönüşümlü ve dengeli olacak şekilde okul idaresi tarafından düzenlenir.’’ Denilmektedir. Bu bağlamda, tutmuş olduğum nöbet görevimi yerine getirirken öğle arası dinlenme hakkımın açıkça düzenlenerek gerekli tedbirlerin idarenizce alınması hususunda gereğini bilgilerinize arz ederim. Dilekçe örneğini indirmek için tıklayınız.