Türkiye’de 17 milyonu aşkın emeklinin merakla beklediği bayram ikramiyeleriyle ilgili yeni bir düzenleme ihtimali gündeme geldi. Edinilen bilgilere göre iktidar çevrelerinde, 2018 yılından bu yana tüm emeklilere eşit şekilde verilen bayram ikramiyesi sisteminin değiştirilmesi üzerinde çalışmalar yürütülüyor. Kulislerde konuşulan yeni modelde, bayram ikramiyelerinin herkese eşit şekilde ödenmesi yerine yalnızca ekonomik açıdan ihtiyaç sahibi emeklilere verilmesi planlanıyor. Bu kapsamda ikramiyelerin sosyal yardım niteliğinde yeni bir destek programı içine alınması ve dar gelirli emeklilere daha yüksek tutarlarda ödeme yapılması değerlendiriliyor. Bayram ikramiyelerinin artırılmasına yönelik beklentiler sürerken yapılan hesaplamalar, sistemde değişiklik tartışmasını gündeme taşıdı. Mevcut uygulamada emeklilere bayram başına yaklaşık 4 bin lira ödeme yapılıyor. İkramiyenin 5 bin liraya çıkarılması gibi bir artış seçeneğinin değerlendirildiği ancak bunun bütçeye ciddi bir mali yük getireceği ifade ediliyor. Yapılan etki analizlerine göre emekli sayısının 17 milyonu aşması nedeniyle yalnızca bin liralık bir artışın bile kamu bütçesine yıllık yaklaşık 44 milyar lira ek yük oluşturabileceği hesaplandı. Ekonomi yönetimi ise sınırlı bütçe imkanları nedeniyle genel bir zam yapılmasının mali açıdan sürdürülebilir olmayabileceği görüşünü değerlendiriyor. Yeni düzenleme tartışmalarında öne çıkan bir diğer gerekçe ise sosyal adalet vurgusu oldu. Hükümet kaynakları, mevcut sistemde gelir durumu ne olursa olsun tüm emeklilere aynı miktarda ödeme yapılmasının bazı kesimler tarafından adaletsiz olarak değerlendirildiğini ifade ediyor. Kulislerde, yüksek gelirli emekliler ile düşük maaş alan emeklilerin aynı ikramiyeyi almasının tartışma yarattığı ve sosyal yardımların doğrudan ihtiyaç sahiplerine yönlendirilmesi gerektiği görüşünün dile getirildiği belirtiliyor. Sistem değişikliği planlarında hukuki boyut da önemli bir başlık olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre ikramiyelerin yalnızca belli gelir seviyesinin altındaki emeklilere verilmesi yönünde yapılacak doğrudan bir düzenleme, anayasal eşitlik ilkesi açısından tartışmalara yol açabilir. Bu nedenle hükümetin, ikramiyeleri altyapı çalışmaları sürdürülen “Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği Programı” içine dahil etmeyi planladığı ifade ediliyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da adlandırılan bu sosyal destek programının 2027 yılında ülke genelinde uygulanması hedefleniyor. Taslak çalışmalara göre yeni sistemde bayram ikramiyesi genel bir hak olmaktan çıkarılarak sosyal yardım kapsamında değerlendirilecek. Bu doğrultuda emeklilerin yalnızca maaşlarına değil, hane halkı toplam gelirine ve mal varlıklarına da bakılacak. Belirlenen kriterler doğrultusunda gerçek ihtiyaç sahibi emekliler tespit edilecek ve bayram dönemlerinde bu kişilere daha yüksek tutarlarda ödeme yapılabilecek. Yüksek emekli maaşı olanlar veya farklı gelir kaynaklarına sahip kişiler ise bu kapsam dışında bırakılabilecek. Yeni düzenleme ile hem kamu bütçesinde tasarruf sağlanması hem de sosyal yardımların daha hedefli şekilde ihtiyaç sahiplerine yönlendirilmesi amaçlanıyor. Ancak söz konusu düzenlemenin kesinleşmesi için yasal çalışmaların tamamlanması ve ilgili kurumların değerlendirmelerinin sonuçlanması gerekiyor.