Kamuya memur olmak isteyen milyonları yakından ilgilendiren yeni bir gelişme gündemde. İşe alımlarda “bağımlılık yapıcı madde tarama testi” talebi hızla yayılıyor. Özel sektörde uzun süredir uygulanan testlerin artık kamu kurumlarında da daha görünür hale geldiği belirtiliyor. Son dönemde artan operasyonların ardından özellikle kritik görevler için güvenlik prosedürleri sıkılaştırıldı. Enerji, lojistik, ağır sanayi, savunma, güvenlik ve sağlık gibi dikkat ve sorumluluk gerektiren alanlarda madde testleri birçok kurumda standart uygulamaya dönüştü. Şimdi ise bu kriterin memur alımlarında daha geniş kapsamlı şekilde uygulanabileceği konuşuluyor. İstanbul’da Günlük Test Sayısı 20 Bini Geçti Laboratuvar kaynaklarına göre yalnızca İstanbul’da her gün 20 binden fazla işveren talepli madde tarama testi yapılıyor. Talebin son aylarda 6–7 kat arttığı ifade ediliyor. Testler genellikle idrar, kan veya tükürük örneği üzerinden gerçekleştiriliyor. Ortalama ücretin 2 bin 200 TL seviyesinde olduğu belirtilirken, artan başvurular nedeniyle laboratuvarlar kurumsal paketler ve mobil numune ekipleri devreye almış durumda. Bu tablo, uygulamanın bireysel bir sağlık kontrolünden çıkıp kurumsal risk yönetiminin parçası haline geldiğini gösteriyor. Kritik Kurumlarda Denetim Daha Sıkı Özellikle stratejik ve güvenlik hassasiyeti yüksek kurumlarda uygulama daha sistematik ilerliyor. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları işe alım süreçlerinde madde testini öne çıkaran kurumlar arasında gösteriliyor. Savunma sanayii tarafında ise ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi kuruluşlarda güvenlik gerekçesiyle testlerin düzenli olarak uygulandığı ifade ediliyor. Uzmanlara göre bu alanlarda çalışan personelin dikkat seviyesi ve karar alma kapasitesi yalnızca kurum içi performansı değil, doğrudan kamu güvenliğini etkiliyor. Bu nedenle memur alımlarında da benzer bir sürecin yaygınlaşabileceği değerlendiriliyor. Uygulamanın hukuki dayanağı nedir? Hukukçular, işverenin madde testi talep etmesinin tamamen yasak olmadığını ancak bunun işin niteliğiyle bağlantılı olması gerektiğini vurguluyor. Adayın açık rızasının alınması ve sonuçların gizliliğinin korunması zorunlu. Aksi durumda özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması açısından hukuki sorunlar doğabiliyor. İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında işyerinde uyuşturucu kullanımı veya bulundurulması, “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” olarak değerlendirilebiliyor ve bu durum işverene tazminatsız fesih hakkı tanıyabiliyor. Memur Adayları İçin Yeni Kriter Mi Geliyor? Henüz tüm kamu kurumları için zorunlu bir uygulama söz konusu değil. Ancak artan test talepleri ve stratejik kurumlarda sıkılaşan denetimler, işe alımlarda yeni bir kriterin kalıcı hale gelebileceğine işaret ediyor. Memur olmak isteyen adaylar için artık yalnızca sınav başarısı değil, güvenlik ve sağlık kriterleri de daha belirleyici olabilir. Görünen o ki kamuya girişte yeni bir dönem kapıda.