Türkiye'de yapılan araştırmalar, her yedi çocuktan birinin (%13,8) akran zorbalığına maruz kaldığını ortaya koyuyor. Bu endişe verici tablo ve dijitalleşmeyle birlikte artan siber zorbalık riskleri, üç bakanlığı ortak bir mücadele programında buluşturdu. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı, 2025 yılı boyunca sürecek kapsamlı bir eylem planıyla milyonlarca öğrenci, veli ve öğretmene ulaşmayı hedefliyor.
Akran zorbalığı artık sadece fiziksel veya sözel şiddetle sınırlı kalmıyor; siber dünya üzerinden yapılan saldırılarla çok daha karmaşık ve yıkıcı bir boyuta ulaşıyor. 2022 verilerine göre, kız çocuklarının %14,2'si, erkek çocuklarının ise %13,4'ü ayda en az bir kez bu olumsuz davranışlara maruz kalıyor. Uzmanlar, dijital platformların bu zorbalığı daha görünür ve etkili kıldığı konusunda uyarıyor.
Aile Bakanlığı'ndan Eğitim ve Dijital Destek Hamlesi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 81 ildeki Çocuk Hakları Komiteleri aracılığıyla düzenlediği 139 eğitimle 9.504 çocuğa ulaştı. Bu eğitimlerde akran zorbalığı, güvenli internet kullanımı ve etkili iletişim konuları işlendi. Bakanlığın geliştirdiği ve 1 milyonu aşkın kullanıcıya ulaşan "İlk Öğretmenim Ailem" mobil uygulaması, ebeveynlere zorbalığın türleri, belirtileri ve çözüm yolları hakkında rehberlik ediyor. UNICEF iş birliğiyle hazırlanan "Pozitif Ebeveynlik Programı" ise ailelere psikososyal destek sağlıyor.
Sağlık Bakanlığı'ndan Psikolojik Destek ve Farkındalık
Zorbalığın ruh sağlığı üzerindeki etkileriyle mücadele eden Sağlık Bakanlığı, önemli veriler paylaştı. 2025'in ilk dokuz ayında 5.023 kişi akran zorbalığı nedeniyle bakanlığa bağlı merkezlere başvurdu ve bu kapsamda 14.326 danışmanlık hizmeti verildi. Ayrıca, düzenlenen 1.869 eğitim programıyla 107 binden fazla kişiye ulaşılarak farkındalık artırıldı. Bakanlığın EASE Programı, çocukların duygusal dayanıklılığını güçlendirmeyi amaçlayan özel grup çalışmalarıyla öne çıkıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı Okullarda Kalkan Oluşturuyor
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), mücadelenin merkezine okulları yerleştiriyor. Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleriyle önleyici faaliyetlere ağırlık veren MEB, 2024-2025 eğitim yılında 6,3 milyon öğrenci, 60 bin öğretmen ve yaklaşık 340 bin veliye akran zorbalığı ve şiddetle mücadele eğitimi verdi. Sosyal-duygusal beceri programları sayesinde 5,2 milyon öğrenciye öfke kontrolü, empati ve sağlıklı iletişim kurma gibi yetkinlikler kazandırıldı.
MEB ayrıca, "İkizlerin Hikayesi" ve "Kahramanın Maceraları" gibi ilkokul seviyesine uygun hikâye kitapları ve dijital içeriklerle çocukları dijital risklere karşı bilinçlendiriyor. Okullara dağıtılan rehber materyaller ve broşürler, hem öğretmenler hem de veliler için yol gösterici oluyor.
Ortak Çaba ve Süreklilik Şart
Uzmanlar, aile, okul ve kamu kurumları arasındaki güçlü iş birliğinin zorbalıkla mücadelenin temelini oluşturduğunu belirtiyor. Medyada konunun daha sık yer alması ve CİMER'e yapılan başvuruların artması, toplumsal farkındalığın yükseldiğine işaret ediyor. Ancak zorbalık olaylarının büyük bir kısmının okul dışında yaşanması, mücadelenin hayatın her alanına yayılması gerektiğini gösteriyor. Türkiye'nin 2025 vizyonu, çocukları koruyan bu güçlü ağı daha da sağlamlaştırmayı amaçlarken, mücadelenin başarısı için sürekli ve kararlı adımların atılması gerektiği vurgulanıyor.